Bertus

Tien jaar Bertus terug

Tien jaar geleden organiseerde Share2day de terugreis van verzetsman Bertus de Raaf (1922-1944). Het werd een bijzondere reis waar voormalige vijanden samen Bertus naar zijn laatste rustplaats brachten.

Bertus de Raaf werd op 28 juni 1924 geboren te Emmercompascuum in het veengebied in het Zuidoosten van Drente. In de oorlog vervulde hij een actieve rol in het verzet en moest om die reden later onderduiken. Op 2 juni 1944 werd hij samen met zijn verzetsvriend Jan Hof opgepakt en opgesloten in de gevangenis in Assen. Enkele dagen later werd hij overgebracht naar het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort en daar te werk gesteld. Daar maakte hij onder meer de beruchte kampbeul Kotälla mee. Het regime was heftig en volstrekt willekeurig, het werk was zwaar en de dagen lang, getuige een illegale brief die hij het kamp wist uit te smokkelen. Op 11 september 1944 wordt hij op transport gesteld naar het concentratiekamp Neuengamme. Van daaruit wordt hij op 1 oktober 1944 overgeplaatst naar het buitenkamp Lerbeck in Porta Westfalica, Na slechts 10 weken sterft hij op 10 december 1944. De informatie over zijn laatste maanden is uiterst summier. Na de oorlog is nimmer duidelijk geworden waar en onder welke omstandigheden hij om het leven is gekomen. Geen stoffelijk overschot, graf noch informatie over de omstandigheden. Deze onzekerheid over zijn lot zorgde ervoor, dat zijn familie nimmer rust vond of afscheid van hem kon nemen. Er was zelfs hoop dat Bertus nog ergens zou leven.

Hoop

Naarmate de jaren verstreken nam de hoop op een teken van leven af en moest de familie zien verder te leven met deze vragen. Dit liet diepe sporen na bij de gezinsleden. Moeder Harmanna en Ab hebben beiden op hun sterfbed nog gesproken over Bertus. Harmanna zei bijvoorbeeld: “Wat is er toch met ons Bertus gebeurd, waar is hij gebleven?” Er zijn vele pogingen ondernomen om hem te vinden. Via o.a. oproepen in bladen van overlevenden, het Rode Kruis en bezoeken aan de restanten van de kampen. Alles echter zonder resultaat. Stichting Share2day en voorzitter Vincent van de Vrede vonden Bertus in 2010 terug samen met de familie.

Begraven

Op 29 juli 2010 werd Bertus begraven in het graf van zijn lievelingsbroer, die zolang zich had afgevraagd wat er met Bertus was gebeurd. Zijn familie was hierbij en inwoners van Porta Westfalica, die zo geholpen hebben bij de zoektocht. Voorafgaand daaraan werd een reis van drie dagen gemaakt langs o.m. Neuengamme, Kamp Amersfoort en Bertus’ geboortegrond en onderduikadres.